Skip Navigation LinksKanker Soorten kanker Wekedelentumoren

Wekedelentumoren

Weke delen

Weke delen zijn weefsels die zich onder de huid, rondom de organen en botten of in de ruimtes daartussen bevinden.

Een weefsel is een groep cellen met dezelfde bouw en functie. Het lichaam bestaat uit verschillende soorten weefsels. Elk soort weefsel maakt een bepaalde lichaamsfunctie mogelijk. Zo kan longweefsel zuurstof opnemen en spierweefsel spieren doen samentrekken.
 
Tot de weke delen behoren onder meer steunweefsel, spierweefsel en perifeer zenuwweefsel: De uitlopers van het centrale zenuwweefsel.

Steunweefsel

Steunweefsel biedt het lichaam stevigheid en voorkomt beschadigingen. De belangrijkste typen steunweefsel zijn:

 

  • bindweefsel. Bindweefsel kan losmazig (makkelijk vervormbaar) of stevig zijn: 

 

- Losmazig bindweefsel ligt rondom organen, zenuwen en bloedvaten en tussen spieren.
- Stevig bindweefsel komt voor in wanden van bloedvaten en op plaatsen die belangrijk zijn voor beweging, zoals kniebanden, pezen en gewrichten.

 

  • vetweefsel. Vetweefsel bestaat uit cellen gevuld met vet. Het bevindt zich op diverse plaatsen en heeft uiteenlopende functies:

 

- Net onder de huid heeft vetweefsel een warmte-isolerende functie.
- Rond de nieren en in de buikwand dient vetweefsel als reserve voor extreme situaties, zoals dreigende verhongering.
- In de voetzolen, handpalmen, billen, oogkassen en wangen heeft vetweefsel een steunfunctie.

Spierweefsel

Spierweefsel heeft als eigenschap dat het zich kan aanspannen. Daardoor kan het lichaam allerlei bewegingen maken. Spierweefsel is ingedeeld in dwarsgestreept spierweefsel en glad spierweefsel.

 

  • dwarsgestreept spierweefsel: Onder de microscoop zijn dwarsstrepen zichtbaar in de spiervezels. Spieren van het skelet bestaan uit dwarsgestreept spierweefsel. Met dit spierweefsel kunnen willekeurige bewegingen worden uitgevoerd: bewegingen die we bewust aansturen, zoals lopen of iets vastpakken.
  • glad spierweefsel: Dit bestaat uit vezels zonder strepen. Dit spierweefsel maakt onwillekeurige bewegingen. Dat zijn bewegingen die we niet bewust aansturen, zoals het samentrekken van de maagwand voor de voortstuwing van voedsel naar de darmen.

Zenuwweefsel

Zenuwweefsel bevindt zich in:


  • de hersenen
  • het ruggenmerg (het centrale zenuwstelsel)
  • elders in het lichaam (het perifere zenuwstelsel)


Zenuwweefsel heeft vooral een geleidende functie: het transporteert prikkels. Bijvoorbeeld van de hersenen naar de spieren waardoor bewegingen mogelijk worden. En vanuit de huid naar de hersenen, waardoor we warmte, kou en pijn kunnen ervaren. Deze geleiding gaat via uitlopers van zenuwcellen. Zenuwcellen zijn omgeven door steuncellen.

Met elkaar vormen de zenuwcellen, uitlopers en steuncellen een indrukwekkend netwerk dat tot  zeer snelle geleiding van prikkels in staat is.

Ontstaan van wekedelentumoren

Zwellingen in de weke delen zijn veelal goedaardig, zoals vetbulten. Is de zwelling kwaadaardig, dan is er sprake van een wekedelentumor. Een wekedelentumor wordt ook wel een wekedelensarcoom genoemd.
 
Een wekedelentumor ontstaat als tijdens de ontwikkeling van steun-, spier- of perifeer zenuwweefsel de celdeling ontspoort. Wekedelentumoren kunnen op allerlei plaatsen in het lichaam ontstaan. Ze komen het meest voor:
 
  • in de benen (40%): waarvan driekwart in de bovenbenen
  • in de borst en de buik (25%)
  • in de armen (15%)
  • in het hoofd/halsgebied (15%)

 

 

Typen

De sarcomen zijn ingedeeld naar het soort cellen waaruit ze bestaan. De meest voorkomende soorten zijn:
 
  • Liposarcoom. Deze tumor lijkt op vetweefsel en treedt meestal op na het veertigste jaar.
  • Leiomyosarcoom. Deze tumor lijkt op gladde spiercellen en komt voor in bijvoorbeeld de baarmoeder, de huid en de bloedvaten.
  • Synoviasarcoom. Deze tumor, die lijkt op weefsel in pezen, gewrichtskapsels en uiteinden van spieren, komt vooral voor in de benen en ontstaat vaak tussen de 20 en 40 jaar.
  • Maligne perifere zenuwschedetumor. Deze tumor ontstaat uit omhulsels van zenuwen die door het lichaam lopen.
  • (Lymf)angiosarcoom. Deze tumor ontstaat uit bloedvaten of lymfevaten.
  • Kaposi-sarcoom. Het Kaposi-sarcoom kwam in Nederland nauwelijks voor en dan vrijwel uitsluitend bij oudere mannen. Het sarcoom ontstond vooral in de huid van het onderbeen en was zichtbaar als een rode verdikking. Het verloop was heel langzaam en slechts weinig patiënten overleden als gevolg hiervan. Een tweede vorm van het Kaposi-sarcoom komt met name voor bij mannen met aids. Deze vorm blijkt overal in het lichaam te kunnen ontstaan en heeft een veel agressiever verloop.
  • Gastro-intestinale stroma tumoren (GIST). Deze tumoren ontstaan uit de bindweefsellaag (stroma) van het maag-darmstelsel. De ziekte verspreidt zich voornamelijk in de buik en in de lever.
  • Ewing-sarcomen en Rhabdomyosarcomen. Ewing-sarcomen kunnen behalve in de weke delen ook in het bot ontstaan. Rhabdomyosarcomen lijken op dwarsgestreept spierweefsel.
    Beide sarcomen treden voornamelijk op bij kinderen, maar kunnen ook bij (jong) volwassenen voorkomen. De behandeling van deze sarcomen verschilt van de behandeling van de meeste andere wekedelentumoren.
  • NOS-sarcomen, voorheen Maligne fibreus histio-cytoom (MFH). Deze groep wekedelentumoren is niet in een bepaald type onder te brengen. Er zijn geen kenmerken van het oorspronkelijke weefsel in te herkennen. In deze tumoren vindt men kenmerken van verschillende typen sarcomen. Ze worden daarom soms ‘niet nader te classificeren’ genoemd, maar meestal wordt het Engelse ‘Not Otherwise Specified’ (NOS) gebruikt. NOS is zeldzaam, komt het meest bij ouderen voor en ontstaat vooral in de benen.
 
Naast sarcomen van de weke delen komen ook sarcomen van het bot voor.

Borderline-tumoren

Een aparte plaats nemen de zogenoemde borderline-tumoren in. Deze tumoren hebben een plaatselijk agressieve manier van groeien, maar leiden zeer zelden tot uitzaaiingen. Vanwege de groeiwijze worden ze meestal behandeld als een wekedelentumor.
Er zijn verschillende soorten borderline-tumoren. Fibromatosen vormen de grootste groep. De bekendste borderline-tumor is agressieve fibromatose, een woekering van bindweefsel waarbij zeer zelden uitzaaiingen optreden.​

Cijfers over wekedelentumoren

Wekedelentumoren komen niet vaak voor: ongeveer 1,5% van alle soorten kanker zijn wekedelentumoren. Per jaar wordt in Nederland bij ongeveer 500 tot 600 mensen een wekedelentumor vastgesteld. De ziekte treft vrijwel evenveel mannen als vrouwen.

Vragen?
Bel of mail de KWF Kanker Infolijn.